O Maquinista

Un texto de José Luís Sucasas

José Luís Sucasas
José Luís Sucasas

O outro día escoiteille dicir a un toureiro famoso que el sempre quixera ser o que era, que nunca desexara ser outra cousa. O mesmo lle teño escoitado a outros profesionais ou artistas. Non sei se o que contan é certo ou só un toque aquelado na biografía do triunfador, coma o caso daqueles grandes empresarios que comezaron vendendo cabichas e tapas de bolígrafos. Pero se é certo, a min tanta constancia, tanta determinación, prodúcenme abraio e admiración. Porque eu quería ser moitas cousas: hoxe unha, mañá outra e outra máis pasadomañá. E se cadra, o que é peor, varias cousas á vez. Meu avó, farto de tanto baile, puxo en aviso a miña nai: “Esquécete del. Estas cabezas tan dispersas se chegan a algo é por casualidade”

Eu sempre fun moito de figurar, moito de facerme ver e levar o pendón na procesión. Cando me preguntaban aquelo de “Rapaz, e ti que vas ser de maior?”, eu contestaba que crego, ou cantante de orquestra, ou mestre de latín e cálculo. Ou sexa, que non me enchía axudar á misa ou tocar as campás, quería presidir o altar; tampouco me valía soprar a trompeta ou petar na batería, quería rechouchiar na cima do palco e danzar con proa diante do respectable. Nesa liña de pretender sempre ser un “primus inter pares”, lembro tamén que durante un tempo ansiei ser un mallador. Explícome, mallador na súa acepción referente á malla do trigo e centeo, non na que atinxe á malleira. Que conste e quede claro, que sendo presumido nunca fun de ánimo violento.

Ao que estamos, eu quería ser mallador. Pero non o mallador que boura co mallo nas laxes da eira, tempo que xa non lembro, nin o que bota os mollos dende o alto da meda, nin o que armado de coitelo afiado corta o atado do mollo, nin tan sequera o mestre palleireiro; non, ningún deles. De quen estou a falar é do operario especialista da máquina de mallar, o que se encargaba de meter o mollo xa desfeito na boca de alimentación da máquina, na cantidade xusta, nin tanta que atuara o motor, nin tan pouca que eternizara o tempo de malla. Non sei cal sería a denominación técnica e oficial de tal posto de traballo, se é que a tiña; nós chamabámoslle o maquinista. E naqueles tempos escuros de maquinaria escasa e ruidosa, ser maquinista era ser membro dunha casta superior.

Aínda hoxe, tantos anos despois, conservo na memoria o estrondo da máquina na calor estival e a imaxe nidia, impoñente, do maquinista. Chamábanlle Suso do Reino, o Moreno. Era alto e corpudo, e na cima da máquina aínda agrandaba mais. Levaba postas gafas de sol, de cristal verde escuro, dicían que para protexer os ollos dos grans que rebotaban da boca de alimentación da máquina; e un pano de man vermello, anoado no pescozo, que subía por diante ata o nariz para filtrar a poeira que asolagaba a malla toda. Que homazo! Coma os forasteiros que entraban no saloon de Dodge City, o sombreiro ben encaixado e empinado cara adiante, case tocándolle o nariz, as pernas escarranchadas e as mans no cinto; abrían as follas da porta cun golpe de peito, e logo cruzaban tesos por entre as mesas ata chegar á barra, empurrando vaqueiros canecos e espantando lospregas emperiquitadas; alí arrimaban a barriga e baixaban un güisqui tras outro, o primeiro vaso de golpe e os outros a grolos espaciados, namentres espreitaban o local, coa cabeza alta e os ollos achicados. Para min, o maquinista da máquina de mallar era un retrato cuspido daqueles homes.

Ten algo que ver toda esta leria coa literatura (que é materia troncal de Letra en Obras) ? Semella que non. Pero quen che di a ti que dentro duns anos, nunha entrevista a cinco columnas en El Progreso, Ramón Vilar confésalle a Jaureguízar que xa de cativo, aló en Rodís, coma quen di no cu do mundo, escribía cun garabullo na lama reseca o xermolo do que serían os seus estrábicos televisores. Eu dígoo, que cousas máis raras se teñen dado.

Deixar resposta

Please enter your comment!
Please enter your name here

*