E agora os bárbaros

Un artigo de Iria Ameixeiras Cundíns

Recomendo para ler este artigo Mal de amores de Rumbadeira

Xusto cando parecía que a demencia non podía tocar máis fondo comezamos a esperar polos bárbaros. Nese paradoxo infame que é a historia non eran aos bereberes das montañas aos que máis temían os romanos, senón a Europa, ás reservas de vándalos, aos habitantes da Caledonia e da Galia. Agora, coma dicía Kavafis no seu poema, dispoñémonos aterecidos para a súa chegada. E nos preparativos os cidadáns esquécense de vivir.

Iria Ameixeiras

As historias nacen sempre das determinacións. Prosperar foi a que conduciu a Sonko a partir a nado desde unha baía da costa norte marroquí arroupado por tres compañeiros de viaxe, un neopreno e un flotador individual na procura do Dourado. Pero o canto das sereas é traizoeiro, e na metade da súa travesía, unha embarcación da Garda Civil española obrigounos a subir a bordo. Nas proximidades á costa, en augas xurisdicionais do Reino de Marrocos nas que non facían pé, os funcionarios obrigáronos a baixar cos chalecos sen alento. Sonko non sabía nadar e pediu axuda ante a conduta impasible dos gardas. Tiña 29 anos e naufragou cando só aspiraba a sobrevivir. O caso foi arquivado cando se denunciou no 2007, pero grazas a tenacidade dun avogado, o Comité de Tortura da ONU acusou de malos tratos ao Estado español.

A metáfora universal de J. M. Coetzee (Cidade do Cabo, 1940) está formada de farrapos manchados de sangue arrincados de distintos corpos, pero que xuntos conforman o mapa da decadencia dun Imperio. A súa salvación é acusar a un pobo nómade de ameazar a súa hexemonía cos seus comportamentos incívicos. O odio cara aos bárbaros comeza a propagarse coma un mal endémico e consegue erguer a todo un exército. A figura regordeta dun vello maxistrado, contrariado pola antítese entre o seu comportamento e o seu pensamento, será o eixo sobre o que se vertebra a novela Waiting for the Barbarians. Coetzee traza un corte sobre a carne do lector do tamaño da alma, de forma que esta escapa espavorecida cando entende ata onde pode chegar a falta de escrúpulos do ser humano a cambio de tan pouco. Coma na historia verdadeira de Sonko, no libro existe unha carraxe infundada cara a outro pobo, só comprensible nun estado de ignorancia supina por parte dos verdugos. A consecuencia é a violencia contra a desprotección. Pero cando o exército se dá conta de que non pode derrotar aos bárbaros no seu propio territorio, recúa. No medio da expedición devastadora do exército, o maxistrado estreita lazos cunha bárbara, o que o vai a condenar ao precipicio. E o sexo é coma un oasis no deserto das torturas. Os seus pensamentos son, ao fin e ao cabo, o estandarte da sentenza do libro. Sabe que cometeu inxustizas e sinte vergoña, é consciente de que a lexislación non é lexítima, pero permanece inmune.

Ao final do poema “Esperando aos bárbaros”, Kavafis revela que cando se fixo noite os bárbaros non chegaron, e que aqueles que viñan das fronteiras contaban que os bárbaros non existían. Os bárbaros poden ser solución mentres se queira protexer un territorio, unha bandeira ou un himno. Pero non cando o que está en xogo é a vida. Estevo Creus (Cee, 1971), poeta do Batallón Literario, dicía “sei que son o cazador e que teño balas de sobra para darme”. E eu engado: […] ou non.

Queres saber máis da autora? Pica aquí

1 Comentario

  1. Os bárbaros son os que nos queren atemorizar dicíndonos que se nos movemos aínda pode ser moito peor a nosa miseria. Aí radica o seu poder: na ameaza e na forza. Gustei moito deste texto

Deixar resposta

Please enter your comment!
Please enter your name here

*