Dornas sen lastro

Un artigo de Antonio Mira

Os bechos e máis eu fomos en decembro dar unha volta por Portugal. Para alén das cousas que facemos relixiosamente cando estamos aló (comer bacalhau como se non houbese un dia a seguir ou gozar da compañía dos amigos) aproveitamos para ver algo de teatro. Coincidiu a nosa visita coa presentación dun proxecto moi especial: un monólogo a partir de textos de Beckett realizado na sala de teatro da Universidade do Algarve. Sendo sinceros, e eu sempre tento ser sincero con vós, o máis ilusionado era o ácaro, pois préstalle bastante o amigo Samuel. Ao becho da madeira non lle aquelan moito os monólogos (non confundir con stand-up comedy, esa repúgnalle por completo) mais, coñecendo os pais do proxecto, decidiu arriscar. Pola miña banda son bastante ben levadiño e, con tal que me dean antes de cear, vou onde me manden.

No espectáculo, de título “Por termos falado tanto, ouvido tanto, penado tanto, brincado tanto“, Hugo Sancho, estudante da universidade, pasa 50 minutos a menos de dous metros dos espectadores e á mesma altura que eles. Non sei a vós, pero a min o do teatro, aínda aló lonxe e subido a un palco, é algo que me dá un aquel de respecto. Imaxinade estar completamente desprotexido a menos dun paso aos que ollan.

Hugo Sancho entrou descalzo (uns pés e unhas maos enormes nas que eu nunca reparara, de xigante de conto) e cunhas botas vellas na mao. Sentou nunha cadeira enfronte de nós (o local permite unhas 20 persoas) e pousou as botas ao carón. Apartir dese momento houbo 50 minutos nos que larga un texto que eu non sei se a maioría do público aguantaría lendo. O actor, en case unha hora, non se ergue da cadeira. Diríxese a nós e cóntanos unha historia que transcende as propias palabras. Chegado un momento fala dunhas barcas amarradas no peirao da cidade e olla para os zapatos. Xúrovos, e vaia por diante que non son moito de xurar, que aquelas botas boiaban, do mesmo modo que xuro ter visto dúas personaxes en escena encarnadas nun só actor. E 50 minutos (“de bla-bla-bla” comentaría despectivo o becho da madeira de non ter visto aquilo) que pasaran voando. Tivemos a sorte de ver a peza noutra ocasión. Coñecendo o texto e perdendo a sorpresa, e co medo de non soportar 50 minutos de “bla-bla-bla” que xa coñecemos, a reacción foi a mesma.

Isto creoulle un trauma tremendo ao becho da madeira, que afirmaba moi enchido con Peter Brook que para existir teatro precisamos dúas persoas no palco. Non temos idea se aquilo era teatro (o propio director pregunta o mesmo no programa de mao) mas temos claro que alí houbo algo especial ao que se chegou através dunha aprehensión das palabras de Beckett, humanidade e moito traballo.

Semanas despois pasamos por Compostela mortiños por ver o Don Hamlet de Sarabela teatro. O ácaro estaba feliz por ver un Cunqueiro, seica é unha peza que sabe de memoria; o becho da madeira, por ver un espectáculo de Sarabela, un grupo moi interesante. E eu por pasear polo Franco e tomarlle unha de filete. Saímos do teatro cunha sensación estraña. A peza estivera ben, o becho da madeira até falou en “correcta”, mais tiña algo raro. Había algo que pairaba desde a entrada inicial do coro e que non sabiamos definir. Nen sequera o ácaro saíu contento de todo (e mira que o tiven que aturar besbellando simultaneamente desde a butaca o que dicían no palco).

Despois de moito falar, e conscientes da situación peculiar que tivo este espectáculo, chegamos a conclusión que era o peso. O peso do clásico que turraba dos ombros dos actores para abaixo.  Non como exemplo dos escuros corredores do castelo de Elsinor, onde non corre o vento por lei. Por práctica teatral.

Actores tan divertidos como Josito, con personaxes tan divertidas como Poloño (entendámonos), non acababan de camiñar ao mesmo ritmo. O noso adorado DaCosta quedaba pequeniño en escena (e el é, polo xeral, un xigante sobre as táboas). Se no texto de Beckett as botas boiaban, aquí era o contrario, tiraban para abaixo dos actores. Pareceunos que os de Sarabela eran conscientes disto, e daí o frenesí dos cómicos de Italia… mais este contraponto tan evidente (Dinamarca/Italia) non explicaba o peso que transcendía na peza dos de Ourense.

De novo, o becho da madeira saíu resmungando (que meseciño levaba): Se Sabrabela non facía “O Espectáculo” sobre Don Hamlet… quen o podería facer?

E daí, coma sempre, pasaron a discutir sobre texto e teatro. Un texto narrativo feito para tirar cara o chao e ficar como un petouto, o de Beckett, facía voar a Hugo Sancho. Un texto dramático feito para flutuar sobre as táboas, o de Cunqueiro, apresaba a actores tan brillantes como os de Sarabela. Unha curiosidade: Do primeiro espectáculo conseguimos lembrar todo, agás o texto. Do segundo, só o texto (que xa o sabiamos de antes).

Versionando a Don Álvaro: “Cántas libras de Clásico, metidas nun saco, se poden enganchar nun corazón de actor sen desgarralo?”. Merece o Clásico ser tratado en escena como tal? Xa vedes que hoxe só lanzamos perguntas, longas coma noites deste frío inverno, na rede…

(As fotos que acompañan o sermón son de Владимир Федотко, Vladimir Fedot ou Fedotko, depende de quen llo chame)

Para saber máis do autor deste artigo, pica aquí

Deixar resposta

Please enter your comment!
Please enter your name here

*