O intanxible da literatura

Un artigo de Diego Taboada

Coas cousas que amamos de verdade acontece sempre algo semellante : que ficamos mudos para expresalas, ou ben… que calqueira palabra semella quedársenos curta ao facelo. O meu primeiro amor incondicional foi –e é- a música e, co tempo, este amor resístese a ser categorizado cos clisés que a industria cultural utiliza para apresentar coma “novo” ou “vello” calqueira proposta que só aspira ao que aspira calqueira artista honesto : transmitir algo.

Diego Taboada
Diego Taboada
O meu segundo amor incondicional foi –e é- a literatura. Dende o principio tiven a intuición de que a literatura, alén do gozo estético, en sí mesmo, que pode reportar, nace tamén da necesidade de ir máis alá da superficie, mesmo cando o escritor amosa unha clara vontade de realismo, non pode escapar da subxectividade da mirada, ese lugar, mental e afectivo, no que as cousas deixan de ser o que parecen e pasan a ser o valor que teñen para nós. Ese lugar, tamén, onde as palabras deixan de ser un universo de significantes e pasan a ser un universo de significados.

A música e a literatura son, necesariamente, lugares de alteridade, isto é, lugares nos que a radical diversidade de toda experiencia humana, quer individual, quer comunitaria, loita por manifestarse de xeito relativamente libre. Digo relativamente, porque despois de ler “A democracia e o triunfo do Estado : bosquexo dunha revolución democrática, axiolóxica e civilizadora”, de Félix Rodrigo Mora, unha documentadísima historia do xenocidio liberal-decimonónico sobre as sociedades agrarias pre-liberais na península ibérica, coas súas expresions poéticas, musicais e literarias incluídas, e despois de confirmar, efectivamente, que este xenocidio foi políticamente construído e legalmente xustificado polos redactores da sacrosanta constitución de Cádiz, que sirve de mito fundacional á nación española de Sir Pérez Reverte, tan enchida de testosterona cos seus androcéntricos navíos e cos seus dez canons por banda, vento en popa a toda vela. Despois disto, digo, un xa non ten moitas dúbidas da profunda relación que existe entre a creación, a vida e o poder político na xénese, emerxencia e –todavía- hexemonia dos esquemas mentais e afectivos da devandita civilización liberal.

O motivo principal polo que non simpatizo coa industria da literatura ou da música –que non é o mesmo que o mercado, posto que o que entendo por mercado é o necesario intercambio, partilla, cooperación e cercanía entre editores, autores e lectores, e o que entendo por industria presupón, necesariamente, a aplicación de criterios economicistas á escolla, producción, promoción e venta dos productos –sic- culturais-, é o malestar que me provoca a cousificación e estandarización da imaxinación e a sensibilidade estética, e, tamén, o medo a que se convirtan en narcótico adormecedor en mans de industrias e administracions políticas.

Se aínda vivimos no mesmo cerne dunha civilización cuxa semente creceu, crece e ten vontade de seguir crecendo dende a barbarie. Se realmente somos conscientes de canta crueldade e frialdade subxaz baixo unha civilización que foi capaz de inventar métodos científico-técnicos con capacidade suficiente para asasinar a decenas de miles de seres humanos en menos dun segundo. Se observamos e reflexionamos o altísimo grado de sofisticación, precisión e frialdade burocrático-tecnolóxica das guerras modernas, así como a normalización da violencia estructural en tódolos espazos sociais, tanto verbal coma física e psíquica, nas nosas megalópoles, se observamos o desprezo, non só pola expresión da diferencia, senon tamén polos dereitos fundamentais de comunidades humanas comprendidas coma meras estatísticas nos taboleiros da bolsa e nos tratados internacionais de comercio. Se observamos todo isto, digo, reivindicar o potencial civilizador da literatura e da música é, para min, o mesmo que reivindicar a ampliación da nosa mirada sobre o mundo e sobre nós mesmos; hai un intanxible que as industrias da cultura e as admnistracions políticas nunca poderán cuantificar, e ese intanxible é o esforzó e o gozo que reporta a ampliación e o empoderamento da propia voz e conciencia no momento creador. Non hai camiños, rutas únicas nin evolucions lóxicas na literatura, tampouco na música, atreveríame a decir que en ningunha creación humana; se a vida é un viaxe incerto, con máis razón a vida das palabras e das notas musicais.

Guste ou non guste, o intanxible da imaxinación está por riba das mentiras de Adam Smith

Compartir
Artigo anteriorDiego Taboada
Seguinte artigoAmodiño vívese mellor

3 Comentarios

    • Tes razón Diego, se tomamos coma música a da natureza,sen ela non habería vida ó menos intelixente, moitos agarimos, xa facia tempo que non ollaba por estes lugares.

Deixar resposta

Please enter your comment!
Please enter your name here

*